Atalıq, DNA testi və alimentlə bağlı bir sıra hüquqi sualların cavabları
Sual 1: Uşağın atasının adı nikah zamanı avtomatik yazılırmı?
Cavab 1: Bəli, əgər uşaq rəsmi nikahda doğulubsa, uşağın atasının adı avtomatik olaraq ərin adı kimi doğum haqqında şəhadətnaməyə daxil edilir. Nikahda doğulmayan uşaqlar üçün isə atasının adı yalnız atasının tanıması və ya məhkəmə qərarı ilə qeyd olunur.
Sual 2: Uşaq nikahda doğulmayıbsa, atasının adı necə müəyyən olunur?
Cavab 2: Nikahda doğulmayan uşaqların atasının adı avtomatik qeyd edilmir. Bu halda atasının hüquqi olaraq tanınması üçün iki yol var:
-
Ata özü doğum qeydiyyatına müraciət edərək uşağın atasını tanıyır.
-
Əgər ata tanımaqdan imtina edirsə və ya mübahisə varsa, ana məhkəməyə müraciət edir. Məhkəmə vasitəsilə DNA testi aparılır, uşaq və iddia olunan atadan nümunələr götürülür və nəticəyə əsasən ata hüquqi olaraq təsdiqlənir.
Sual 3: Əgər ata uşağın bioloji atası olub-olmamasına şübhə edirsə, nə etməlidir?
Cavab 3: Ata uşağın bioloji atası olub-olmamasına şübhə edirsə, o, məhkəməyə iddia ilə müraciət edə və qarşı tərəfdən DNA testi aparılmasını tələb edə bilər. Məhkəmə qərarı ilə uşaqdan, iddia olunan atadan və lazım gələrsə anadan nümunələr götürülür. Test nəticəsi məhkəməyə təqdim olunur; uşaq ata ilə genetik uyğun çıxarsa, ata hüquqi öhdəlik daşıyır, yoxsa öhdəlik yaranmır.
Sual 4: Atalığın müəyyən edilməsində DNA testi əsas sübutdurmu, yoxsa başqa sübutlar da var?
Cavab 4: Azərbaycanda DNA testi atalığın müəyyən edilməsində əsas və etibarlı sübutdur. Məhkəmə uşaq və ata arasında genetik uyğunluğu yüksək dəqiqliklə müəyyən edən testi əsas götürür. Lakin məhkəmə hallara görə digər sübutları da nəzərə ala bilər, məsələn: uşağın və atanı yaşayış faktları, valideynlərin yazışmaları, tibbi sənədlər.
Sual 5: Uşağın atasının hüquqi olaraq tanınmasından sonra aliment avtomatik müəyyən edilirmi, yoxsa ayrıca iddia tələb olunur?
Cavab 5: Uşağın atasının hüquqi olaraq tanınmasından sonra aliment avtomatik müəyyən edilmir. Aliment üçün ayrı məhkəmə iddiası tələb olunur. Məhkəmə uşağın tələblərini nəzərə alaraq atanın aliment öhdəliyini və tutulma qaydasını təyin edir.
Sual 6: DNA üçün nümunələr kim tərəfindən götürülür?
Cavab 6: DNA testi üçün nümunələr yalnız sertifikatlı laboratoriya işçiləri tərəfindən protokola uyğun şəkildə götürülə bilər. Bu, nəticənin məhkəmədə etibarlı olmasını təmin edir.
Sual 7: Məhkəmə üçün DNA nəticəsi nə qədər sürətlə hazırlanır?
Cavab 7: Adətən DNA testi nəticəsi 1–2 həftə ərzində hazırlanır, lakin bəzi hallarda laboratoriyanın iş yükünə görə bu müddət 40 günə qədər uzana bilər.
Sual 8: Əgər ata və ya ana razılıq vermirsə, nümunə götürülə bilərmi?
Cavab 8: Bəli, məhkəmə qərarı ilə nümunə götürülməsi məcburidir, hətta tərəflər razılıq verməsələr də.
Sual 9: Uşağın yaşı DNA testinə təsir edirmi?
Cavab 9: Xeyr, uşağın yaşı DNA testinə təsir etmir. Test hər yaşda aparıla bilər və nəticənin dəqiqliyi dəyişməzdir.
Sual 10: Laboratoriya nəticəsini kimə verir?
Cavab 10: DNA testi nəticəsi yalnız məxfilik qorunaraq məhkəməyə və ya razılıq olan valideynlərə təqdim olunur.